Kapı, Pencere ve Profilde 6. Sınıf mı, 19. Sınıf mı?

Kapı ve pencere markalarında sınıf kararını ürünün işlevi değil, yapıldığı malzeme belirler. Metal kapı, pencere ve profiller 6. sınıfta, PVC, ahşap ve diğer metal dışı doğramalar 19. sınıfta yer alır. Farklı malzemelerle çalışan bir doğrama firmasının showroomu üzerinden bu ayrımı ve gözden kaçan ayrıntıları ele alıyoruz.

Aynı showroomda alüminyum, PVC ve ahşap

Kayseri'de yıllardır doğrama işi yapan bir firmanın showroomuna girdiğimizi düşünelim. Bir duvarda ısı yalıtımlı alüminyum sürme sistemler, ortada PVC pencere örnekleri, köşede masif ahşap iç kapılar ve girişte çelik daire kapıları sergileniyor. Hepsi aynı logoyla, aynı katalogda satılıyor. Firma sahibi marka başvurusunda 'kapı ve pencere' ifadesinin tek bir sınıfta toplanacağını varsayıyor. Oysa Nice sınıflandırması bu ürünleri işlevlerine göre değil, malzemelerine göre ayırır. Alüminyum ve çelik olanlar 6. sınıfa, PVC ve ahşap olanlar 19. sınıfa gider. Aynı işlevi gören iki pencere, bu yüzden iki farklı sınıfta yer alabilir.

Bu kural sektörde sık yapılan bir hatanın kaynağıdır. Yalnız PVC pencere ile başlayan bir firma 19. sınıfta tescil alır, birkaç yıl sonra alüminyum sistemlere geçtiğinde yeni ürünlerinin korumasız kaldığını fark eder. Tersine, çelik kapı üreticisi olarak 6. sınıfta tescilli bir marka, ahşap iç kapı serisine başladığında aynı eksiklikle karşılaşır. Başvurusu yapılmış bir markanın listesine sonradan yeni ürün eklenemediği için, bu durumda yeni bir başvuru gerekir. Bu nedenle ürün yelpazesinde birden fazla malzeme varsa veya yakın vadede olacaksa, iki sınıfın birlikte değerlendirilmesi daha dengeli bir yaklaşımdır.

Metalden olanlar: 6. sınıfın kapsadığı ürünler

6. sınıf, adi metalleri ve bunların alaşımlarını, metal yapı malzemelerini ve metalden yapılmış çeşitli ürünleri kapsar. Kapı ve pencere sektörü açısından metal kapılar, metal pencereler, metal kapı ve pencere kasaları, metal panjurlar, alüminyum ve çelik profiller, metal menteşeler, metal kapı kolları ve elektrikli olmayan metal kilitler bu sınıfta yer alır. Profil üreten ekstrüzyon tesisleri için ham alüminyum profiller de 6. sınıfın konusudur. Metal ürünlerin genel kapsamını görmek için metal ürünler sınıfı üzerine hazırladığımız yazıya bakabilirsiniz; orada çelik yapı elemanlarından metal kutulara kadar geniş bir liste yer alır.

Profil üreticileri için dikkat edilecek bir nokta, sistem markası ile ürün markasının ayrımıdır. Birçok alüminyum profil firması, profillerini kendi adıyla bir 'sistem' olarak satar ve bu sistemi bayi imalatçılar pencereye dönüştürür. Bu durumda bitmiş pencerede hem sistem markası hem de imalatçının kendi markası yer alabilir. Sistem markasının imalatçılar tarafından nasıl kullanılacağı, etiket ve sertifika düzeni lisans sözleşmesiyle belirlenmelidir. Aksi hâlde imalatçının sözleşme bittikten sonra da sistem adını kullanmaya devam etmesi gibi uyuşmazlıklar doğabilir. Her ilişkinin koşulları, somut sözleşme metni üzerinden değerlendirilmelidir.

Metal olmayanlar ve gözden kaçan aksesuarlar

19. sınıf, metal olmayan kapıları, pencereleri, kasaları ve panjurları kapsar. PVC pencere ve kapılar, ahşap iç kapılar, kompozit dış kapılar ve yapı camı bu sınıfta yer alır. Buradaki önemli ayrıntı, PVC doğramanın bitmiş hâli ile yarı mamul plastik profilin farklı değerlendirilebilmesidir. İmalatta kullanılmak üzere satılan ekstrüde plastik ürünler 17. sınıfa yakın dururken, yapıda kullanılan metal olmayan doğramalar 19. sınıfta yer alır. Bu ince çizgiyi plastik ve yalıtımda sınıf ayrımını anlatan yazımız ayrıntılı biçimde ele alır. Liste yazılırken ürünün hangi aşamada satıldığı belirtilmelidir.

Aksesuarlar da ayrı bir dikkat ister. Metal kapı kolları ve menteşeler 6. sınıfta yer alırken, metal olmayan kapı ve pencere aksesuarları çoğu zaman 20. sınıfta değerlendirilir. Elektrikli ve elektronik kilitler, parmak izli kapı kilitleri ve akıllı kilit sistemleri ise 9. sınıfın konusudur. Kilit sistemlerinde teknik bir yenilik geliştiren firmalar için marka tescilinin yanında kilit ve güvenlik sistemlerinde patent seçeneği de değerlendirilebilir. Sineklik, jaluzi ve stor perde gibi ürünler de malzemesine ve işlevine göre farklı sınıflara dağılabilir; her kalemin ayrı ayrı kontrol edilmesi gerekir.

Montaj ekibi, bayi ağı ve başvuru öncesi son kontrol

Doğrama firmalarının çoğu yalnız ürün satmaz, ürünü yerine de takar. Kapı ve pencere montajı, eski doğramanın sökülüp yenisinin takılması, cam değişimi ve bakım onarım hizmetleri 37. sınıfta yer alır. Montajı kendi ekibiyle yapan ve bunu aynı markayla tanıtan firmalar için bu sınıf, ürün sınıflarının yanında ayrıca düşünülmelidir. Bayi ağı kuran üreticiler ise bayilerin mağaza tabelasında markayı nasıl kullanacağını sözleşmeyle belirlemelidir. Bayilerin kendi adlarına benzer marka başvurusu yapmasını önleyen hükümler de sözleşmeye eklenebilir. Perakende satış hizmetleri için 35. sınıf ayrıca gündeme gelebilir.

Başvuru öncesi son kontrol için şu soruları sırayla sorabilirsiniz: Ürünleriniz hangi malzemeden yapılıyor ve bu malzemeler yakın vadede değişecek mi? Yarı mamul mü, bitmiş ürün mü satıyorsunuz? Aksesuarlarınız metal mi, plastik mi, elektronik mi? Montaj hizmetini markanızla mı sunuyorsunuz? Her cevap, listeye bir sınıf veya ürün ekler. 'Pencere', 'kapı', 'profil' veya 'cam' gibi sektör kelimeleri tek başına ayırt edici bulunmayabilir. Marka koruması 10 yıl sürer ve yenilenebilir; ancak listenin kapsamı, firmanın somut faaliyeti kendi koşullarında incelenerek belirlenmelidir. Bu kontrolü her yeni ürün serisinden önce tekrarlamak iyi bir alışkanlıktır.

Malzeme değişirse sınıf da değişir

Kapı ve pencere sektöründe aynı işlevi gören ürünler, yapıldıkları malzemeye göre farklı sınıflarda korunur. Alüminyum ve çelik doğramalar 6. sınıfta, PVC ve ahşap doğramalar 19. sınıfta yer alır; metal olmayan aksesuarlar, elektrikli kilitler ve montaj hizmeti ise kendi sınıflarında durur. Ürün yelpazesini malzemeye göre gruplandırmak, yakın dönemde eklenecek serileri öngörmek ve sistem markası ile bayi ilişkilerini sözleşmeye bağlamak, markanın bütün showroomu kapsamasını sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

PVC pencere hangi sınıfta tescil edilir?

PVC pencere ve kapılar metal olmayan yapı malzemesi olarak 19. sınıfta yer alır. Ancak imalatçılara yarı mamul olarak satılan plastik profiller 17. sınıf açısından ayrıca değerlendirilebilir. Hem profil hem bitmiş ürün satılıyorsa iki durumun listede ayrı ayrı yer alması önerilir.

Çelik kapı ve ahşap iç kapı aynı markayla satılıyorsa ne yapmalıyım?

Çelik kapı 6. sınıfta, ahşap iç kapı ise 19. sınıfta yer alır. İki ürün grubunu aynı markayla satıyorsanız her iki sınıfta koruma almanız gerekir. Tek sınıfla yetinmek, diğer ürün grubunda benzer markalara karşı korumayı zayıflatabilir.

Akıllı kapı kilidi hangi sınıfa girer?

Elektrikli, elektronik ve akıllı kilit sistemleri 9. sınıfta yer alır. Elektrikli olmayan metal kilitler ise 6. sınıfta değerlendirilir. Hem mekanik hem akıllı kilit satan firmaların iki sınıfı birlikte düşünmesi ve teknik yenilikler için patent seçeneğini de değerlendirmesi önerilir.