Tescilli Coğrafi İşaretin Sağladığı Haklar

Coğrafi işaret koruması, bir kişiye değil, ürünü kurallara uygun üreten herkese açık olan kolektif bir koruma sağlar; bu yönüyle marka ve patentten farklıdır.

Coğrafi İşaretin Sağladığı Koruma

Tescilli coğrafi işaret, ürün özelliklerini taşımadan işaretin ününden yararlanan, ürünü taklit eden ya da amblemi izinsiz kullanan üçüncü kişilere karşı koruma sağlar. Böylece hem üreticiler hem de tüketiciler korunur.

Bu koruma, ürünün coğrafi kimliğinin haksız kullanımını engeller.

Kolektif Nitelik

Marka ve patentten farklı olarak coğrafi işaret kişiye özgü bir tekel hakkı değildir. Tescil edilen işareti, coğrafi alanda ve tescil şartlarına uygun üretim yapan herkes kullanabilir.

Tescil ettiren taraf, işaretin sahibi değil, onu temsil eden ve denetleyen konumdadır.

Kimler Kullanabilir?

İşareti kullanmak için belirtilen coğrafi alanda üretim yapmak ve tescildeki ürün özelliklerine ve üretim metoduna uymak gerekir. Bu şartları sağlayan üreticiler, ayrıca izin almaksızın işareti kullanabilir.

Kullanım, denetim mekanizmasıyla sürekli olarak güvence altında tutulur.

Devredilemez ve Teminat Olamaz

Coğrafi işaret hakkı, kolektif niteliği gereği devredilemez; lisans, rehin ya da haciz gibi işlemlere de konu olamaz. Bu yönüyle marka, patent ve tasarımdan ayrılır.

Bu kural, işaretin temsil ettiği topluluğun ortak değerini korur.

Amblem Kullanımı

Tescilli coğrafi işaret, Kurum tarafından oluşturulan amblemle birlikte ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılır; coğrafi işaretlerde amblem kullanımı zorunludur.

Amblem, tüketiciye ürünün gerçekten tescilli ve denetimli olduğunu gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tescilli coğrafi işaret hangi kullanımları engeller?

Tescil; ürün özelliklerini taşımadan işaretin ününden yararlanan, ürünü taklit eden ya da amblemi izinsiz kullanan üçüncü kişilere karşı koruma sağlar. Böylece ürünün coğrafi kimliğinin haksız kullanımı engellenir ve hem yöredeki üreticiler hem de tüketiciler korunmuş olur. Bu koruma, ürünün adının yöre dışındaki üreticilerce kullanılmasını da engeller.

Coğrafi işareti kullanmak için izin almak gerekir mi?

Hayır; belirtilen coğrafi alanda üretim yapan ve tescildeki ürün özellikleri ile üretim metoduna uyan üreticiler, ayrıca izin almaksızın işareti kullanabilir. Tescil ettiren taraf işaretin sahibi değil, onu temsil eden ve denetleyen konumdadır. Kullanım, denetim mekanizmasıyla sürekli güvence altında tutulur. Ancak bu kullanım, tescildeki şartlara uyum sürdüğü ölçüde geçerlidir.

Coğrafi işaret hakkı devredilebilir mi?

Hayır; coğrafi işaret hakkı kolektif niteliği gereği devredilemez, lisansa konu edilemez, rehin veya haciz gibi işlemlere de tabi tutulamaz. Bu yönüyle marka, patent ve tasarımdan ayrılır. Kural, işaretin temsil ettiği üretici topluluğunun ortak değerini korumayı amaçlar. Amblem kullanımı ise 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.46/2 uyarınca zorunludur.