Boya ve Yapı Kimyasallarında 2. Sınıf mı, 19. Sınıf mı?

Aynı fabrikadan çıkan bir kutu boya ile bir torba harç, marka başvurusunda aynı sınıfa girmez. Belirleyici olan ambalajın görünüşü değil, ürünün yapıda üstlendiği görevdir: yüzeyi kaplayan ve koruyan ürünler ile yapının kendisini oluşturan malzemeler farklı sınıflarda korunur.

Bir boya atölyesinin rafını sınıflara ayırmak

Anadolu'da bir sanayi sitesinde, önce yalnızca iç cephe boyası üreten, ardından ürün gamını genişleten bir işletme düşünelim. Bugün raflarında iç ve dış cephe boyaları, ahşap verniği, metal için pas önleyici astar, dekoratif sıva, hazır harç ve boya niteliği taşımayan bir su yalıtım kimyasalı var. Sahip, bütün bu ürünleri tek bir markayla satmak istiyor ve başvuruyu 'boya sınıfı' diye bildiği tek sınıfla sınırlamayı düşünüyor. İlk bakışta mantıklı görünen bu karar, ürünlerin yarısını korumasız bırakabilir. Ürünler aynı markayı taşısa da hukuki açıdan farklı dosyalara ayrılır ve her dosyanın ayrı bir gerekçesi olur.

Nice sınıflandırmasında boyalar, vernikler, lakeler, pas ve ahşap bozulmasına karşı koruyucu preparatlar ve renklendiriciler 2. sınıfta toplanır. Harç, çimento, alçı, sıva ve metal olmayan diğer yapı malzemeleri ise 19. sınıfta yer alır. Boya niteliği taşımayan bazı sanayi kimyasalları 1. sınıfta, yalıtım amaçlı malzemeler ise 17. sınıfta değerlendirilebilir. Yani tek bir raf, aslında birden fazla sınıfın kesişiminde durur ve 2. sınıfın kapsamı bu rafın ancak bir bölümünü karşılar. Hangi ürünün nereye düştüğünü bilmeden verilen sınıf kararı, sonradan düzeltilmesi zor bir boşluk bırakır.

Kutunun içindeki ürün ne işe yarıyor?

Ayrımı yaparken sorulacak ilk soru şudur: ürün mevcut bir yüzeyi mi kaplıyor, yoksa yapının bir parçası mı oluyor? Duvara sürülüp renk veren ve koruma sağlayan bir film bırakan ürün kaplama niteliğindedir; bu nedenle cephe boyası ve vernik 2. sınıfın konusudur. Tuğlaları birbirine bağlayan, sıvanın altındaki düzlemi oluşturan ya da zemini dolduran ürün ise yapının kendisine katılır; harç ve tesviye şapı bu yüzden 19. sınıftaki yapı malzemeleri arasında düşünülür. Ambalajın kova ya da torba olması bu soruya cevap vermez; cevap ürün teknik föyündeki kullanım amacındadır.

İkinci soru bileşime ilişkindir. Adında 'boya' geçmeyen ama pigment ve bağlayıcı içeren, yüzeyde renkli bir tabaka oluşturan ürünler çoğu zaman kaplama niteliği taşır. Buna karşılık 'dekoratif sıva' olarak pazarlanan ve kalın bir tabakayla uygulanan mineral esaslı ürünler yapı malzemesine daha yakın durabilir. Aynı işletmenin iki farklı sıva ürünü, bileşimine göre farklı sınıflara ayrılabilir. Bu nedenle mal listesini yazmadan önce teknik föylere bakmak ve üretim sorumlusundan her ürünün işlevini tek cümleyle tarif etmesini istemek, sınıflandırmada en pratik yol gösterici olur. Böylece mal listesi, laboratuvarın diliyle değil tüketicinin anlayacağı terimlerle yazılır.

Sınır ürünlerde yanlış sınıfın maliyeti

Sık yapılan hata, ürün gamının en çok satan kalemine bakıp bütün markayı o sınıfa sıkıştırmaktır. Boya satışları güçlü diye yalnızca 2. sınıfta başvuran işletme, birkaç yıl sonra harç ve sıva ürünleri de aynı isimle raflara girdiğinde bu ürünlerde tescil korumasından yararlanamaz. Bu arada başka bir üretici, benzer bir ismi 19. sınıfta başvurmuş olabilir. Tersi de mümkündür: yapı malzemesi ağırlıklı bir firma, ileride piyasaya sürdüğü vernik serisinde korumasız kalabilir. Yeni ürün serisinin çıkış takvimi netleştiğinde, eksik sınıf için ayrı başvurunun gecikmeden yapılması gerekir.

Diğer yöndeki hata ise her ihtimale karşı çok sayıda sınıf seçip kullanmamaktır. Tescilden sonra 5 yıl boyunca ciddi kullanım olmayan mal ve hizmetler, kullanmama nedeniyle iptal talebine açık hâle gelir. Dolayısıyla yalıtım malzemesi üretmeyi hiç planlamayan bir boya firmasının 17. sınıfı listeye eklemesi, portföyü büyütür ama güçlendirmez. Astar, dolgu macunu ve yalıtım kimyasalı gibi sınır ürünlerde tereddüt varsa, ürünün tam ticari adı ve teknik föyüyle birlikte vekilinize danışmak gerekir; somut ürünün niteliği incelenmeden verilecek genel bir cevap yanıltıcı olabilir. Her ürünün durumu kendi özellikleriyle ayrıca değerlendirilmelidir.

Uygulama ekibiniz varsa hizmet sınıfını da düşünün

Bazı boya üreticileri yalnızca ürün satmaz; toplu konut projelerinde boya ve sıva uygulamasını kendi ekipleriyle yapar. Bu durumda ürün sınıflarına ek olarak hizmet tarafı gündeme gelir. İç ve dış cephe boyama, sıva uygulama ve yapı onarımı gibi hizmetler 37. sınıfta yer alır. Uygulama hizmetini aynı markayla sunuyor ve bu işi büyütmeyi planlıyorsanız, 37. sınıf olmadan hizmetinizi rakip bir başvuruya karşı koruyamayabilirsiniz. Uygulama ekibi yalnızca kendi ürününüzün tanıtımı için ara sıra çalışıyorsa, bu sınıfın gerçekten gerekli olup olmadığını ayrıca tartmak gerekir.

Özetle bir boya ve yapı kimyasalları işletmesi için sınıf kararı üç katmanlı bir tablodur: kaplama ürünleri için 2. sınıf, harç ve sıva gibi yapı malzemeleri için 19. sınıf, uygulama hizmetleri için 37. sınıf. Bu tabloya ürünün niteliğine göre 1. veya 17. sınıf eklenebilir. Tabloyu kurarken bugünkü satış listenizi, yakın vadedeki ürün geliştirme planınızı ve bayi ağınızın hangi ürünleri talep ettiğini birlikte ele alın. Ürün yelpazeniz kendine özgüdür; kararın gerekçesini yazılı tutmak, yıllar sonra yeni bir seri çıkarırken de yol gösterir.

Kaplama ile yapıyı ayırmak, markayı bütün olarak korumaktır

Boya ve yapı kimyasalları sektöründe sınıf karışıklığının kaynağı, aynı markanın çok farklı işlevlere sahip ürünlerde kullanılmasıdır. Yüzeyi kaplayan ürünleri 2. sınıfta, yapının kendisine katılan malzemeleri 19. sınıfta, uygulama hizmetlerini 37. sınıfta düşünmek sağlam bir başlangıç verir. Sınır ürünlerde teknik föy ile kullanım amacı birlikte okunduğunda karar netleşir ve rafınızdaki her ürün hak ettiği korumaya kavuşur. Laboratuvardan yeni bir formül çıktığında aynı soruyu yeniden sormak, rafın tamamını korumada tutar.

Sıkça Sorulan Sorular

Dekoratif sıva 2. sınıfa mı, 19. sınıfa mı girer?

Ürünün bileşimine ve işlevine bağlıdır. Yüzeyde renkli bir kaplama tabakası oluşturan, boya niteliğine yakın ürünler 2. sınıfta değerlendirilebilirken mineral esaslı, kalın tabakayla uygulanan ve yapının parçası hâline gelen sıvalar 19. sınıfa yaklaşır. Teknik föy incelenmeden kesin bir cevap vermek doğru olmaz.

Boya ve harcı aynı markayla satıyorsam iki sınıf da gerekli mi?

Her iki ürünü de aynı markayla satıyor ve koruma istiyorsanız genellikle her iki sınıfın da başvuruda yer alması gerekir. Tek sınıfla yetinmek, diğer ürün grubunda başka bir üreticinin benzer bir isimle tescil almasına kapı aralayabilir ve bu boşluğu sonradan kapatmak zorlaşır.

Boya uygulama hizmeti için hangi sınıf seçilir?

Boyama, sıva uygulama ve yapı onarımı gibi hizmetler 37. sınıfta yer alır. Bu hizmetleri aynı markayla düzenli olarak sunuyorsanız ürün sınıflarının yanında 37. sınıfı da değerlendirmeniz gerekir. Hizmeti yalnızca ürün tanıtımı amacıyla ara sıra veriyorsanız ihtiyacı ayrıca tartmak yerinde olur.